به نام خداوند بخشندهء مهربان پيشگفتار اكنون پانزده سال است كه اين ضعيف ، روى آثار خواجه عبيد اللّه زاكانى ، اين رند بزرگ ايرانى ، كار مىكند ، و هر كتابى را ، چه پارسى و چه تازى ، بمطالعه مىگيرد ، با دقّت به دنبال اصل و منشأ لطايف و داستان‌هاى او مىگردد ؛ و به توفيق حضرت حقّ و خاصان او و فتوح روان آن مرد بزرگ ، بسيارى از آنها را ريشه‌يابى و يادداشت كرده است . در ميان آثار عبيد ، كه غالبا كوچك و رساله‌وار هستند ، از يك سوى ؛ و در ميان نوشته‌هاى اخلاقى تاريخ ايران اسلامى از سوى ديگر ، رسالهء اخلاق الاشراف ، دقيق‌ترين و واقع‌بينانه‌ترين نوشته‌يى است كه در تجزيه و تحليل اخلاق فردى و سياست اجتماعى ايران و كشورهاى اسلامى در سدهء هشتم / چهاردهم و حتى در همهء طول تاريخ درازآهنگ ايران نوشته شده است . آنچه دربارهء اين رساله گفتنى است پس از اين خواهد آمد . * * * براى چاپ آثار بزرگان علم و ادب ، همچنانكه همه مىدانند ، داشتن نسخه‌هاى قديم و مورد اعتماد ضرورت كامل دارد . پيش از اين ضعيف ، كلّيّات يا منتخباتى از آثار اين رند فرزانه توسّط ميرزا حبيب اصفهانى ( وفات ، حدود 1311 ه . ق . ) ، و مسيو فرتهء فرانسوى ، و شادروان استاد عبّاس اقبال آشتيانى ( وفات ، 1334 ه . ش . ) و فاضل ارجمند آقاى پرويز اتابكى ، و كتاب‌شناس دانشمند جناب ايرج افشار ، و شايد كسان ديگرى كه من نديده‌ام و نمىشناسم ، بچاپ رسيده است .